• YARIM ALTIN
    1.269,00
    % 0,20
  • AMERIKAN DOLARI
    6,8612
    % 0,10
  • € EURO
    7,7521
    % 0,32
  • £ POUND
    8,5740
    % 0,22
  • ¥ YUAN
    0,9720
    % 0,19
  • РУБ RUBLE
    0,0962
    % -0,89
  • BITCOIN
    62371,468
    % -0,10
  • BIST 100
    115.748,47
    % -0,99

Kredi Notu Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Kredi Notu Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Kredi notu bir kişi ya da kurumsal bir şirketin sahip olduğu 12 aylık geri ödeyebilme skorlaması olarak adlandırılabilir. Başka bir deyişle size verilen bu kredi notu, sizin gelecek 12 ayda yapabileceğiniz ödemelerin olasılıksal hesabıdır. Yani tahmini olarak 1 yıl içerisinde yapabileceğiniz ödemeleri simgeler.

Kredi notu, Findeks isimli kredi notu öğrenme kuruluşu piyasada varlık göstermeye başladığından beri var olduğu sanılan bir nottur. Ancak işin aslı bu kadar basit değildir. Türkiye’nin en büyük bankaları tarafından Kredi Kayıt Bürosu 12 Nisan 1995 yılında kurulmuş ve bu günden günümüze kadar bankalar o günün teknolojik şartlarına göre bireylerin kredi kullandırımlarında kullanılmak üzere ortak bir veri paketi oluşturmaya başlamıştır. Elbette o zamanki şartlar düşüldüğünde online sistemin ve bankalar arasındaki bu sistemlerin birbirleri arasında mükemmel bir senkronizasyona sahip olduğu söylenemez. Ancak o günün şartlarına göre riskler en iyi şekilde değerlendirilmeye çalışılmaktaydı.

Kredi Kayıt Bürosu tarafından her ne kadar kuruluşundan itibaren kullanıcılara ait ödeme alışkanlıklarına ait veriler depolanmaya başlansa da, bu verilerin olasılık hesabına tam olarak dönüştürülüp bankalara bir kredi skorlaması yapılabilmesi işlemine ancak 2004 yılında başlanabilmiştir.

Kredi Notu İlk Ne Zaman Hayata Geçti?

Günümüzde kredi notunun Findeks ile oluştuğu düşüncesi yaygındır. Ancak kredi notu ilk olarak 2004 yılında bankalar arasında kullanılmaya başlanmıştır. Ama o zamanlarda günümüzdeki gibi kredi notu öğrenme gibi bir ihtimal söz konusu değildir. Kredi notuna dair verilerin öğrenilebildiği ilk ürün olan Kredi Rapor Sistemi (ERS), halkın kullanıma 2013 yılında sunuldu. Bu sunumdan kısa bir süre sonra da 2014 yılında Findeks, Kredi Kayıt Bürosuna ait bir marka olarak hayata geçirildi.

Kredi Notu Nasıl Hesaplanır?

Kredi notu hesaplanırken pek çok kriter ele alınmaktadır. Bunların en önemlisi ödeme alışkanlıklarıdır. Yani düzenli ödemelerini yapan birisinin puanı her zaman daha yüksek olacak şekilde tasarlanmıştır. Bu noktada bir yanlışı düzeltmekte fayda var. Eğer bankalara ait herhangi bir ürün kullanmıyorsanız ve daha öncede hiç kullanmadıysanız, yani bankalar ile herhangi bir iş ilişkisi içerisinde bulunmadıysanız kredi notunuz yok demektir. Bir bireyin kredi notu olabilmesi için banka ile ilişkili ürünlere sahip olması ve bu ürünleri kullanması gerekmektedir. Kullanılmayan ürün üzerinden de puanlama yapmak mümkün değildir.

Kredi notu hesaplaması 1-1900 notları arasından yapılmaktadır. Bazı bankalar 1800 ve üstü müşterilerine ödeme alışkanlıklarına duyulan güvenden dolayı avantajlı faiz oranlarıyla kredi kullandırtmaktadır Bazı bankalar ise bunun tam tersi şekilde riskli kredi notuna sahip kişilere piyasa şartlarının çok üzerinde faiz oranlarıyla kredi kullandırtmaktadır.

Tabi ki bankalar asla körü körüne riske girmez. Örneğin kredi notu 300 olan birisinin kredi kullanması ipoteksiz mümkün değildir demek doğru olur. Yani elinde bulunan ev, araba gibi maddi değeri olan bir şeyi bankaya ipotek altına aldırmadan kredi kullandırılmaz. Bir nevi banka kendini olasılıksal olarak her zaman garantiye almak ister. Örnekteki kişi kredisini ödeyemese bile, ipotek altında şeyleri banka satarak kredi tutarını tamamını ya da bir kısmını tahsil edebilir.

Kredi notunu çok ufak hatalarla bozmak çoğunlukla göz ardı edilir. Son ödeme tarihini 1-2 gün geçirmek buna örnek gösterilebilir. Bu tip durumlarda bankalar tarafından aşırıya kaçmadıkça fazla dikkate alınmaz. Ancak iyi bir kredi notuna sahip olmak istiyorsanız her zaman ödemelerinizi düzenli yapmalı ve asla yasal takibe girmemelisiniz. Yasal takibe giren bir kişinin kredi kullanımı hem notunda hem de oluşturduğu geri ödeme riskinden dolayı neredeyse imkansızdır. Kısacası, sözünde duran ve ödemelerini sözleşmede taahhüt ettiği zamanda gerçekleştiren bir bireyin kredi ihtiyaçları büyük çoğunlukla karşılanır. Sözünde durmayanların ise birçok yer şartlarını zorlaştırır ya da geri çevirir.

Araç çubuğuna atla